Ravna stopala, ili pes planus, označavaju stanje u kojem je uzdužni svod stopala spušten ili manje izražen. Većina dece se rađa sa stopalima koja izgledaju ravno, zbog masnog jastučeta na tabanu i nerazvijenosti mišićno-ligamentarnog sistema. Kako dete raste, jačaju mišići i ligamenti, a svod se postepeno formira.
Kada se svod stopala formira?
Razvoj stopala je postepen proces. Kod većine dece uzdužni svod počinje da se oblikuje između treće i pete godine života, dok se konačan razvoj stopala završava tek tokom kasnog detinjstva. Roditelji često upoređuju stopala svog deteta sa stopalima vršnjaka, ali treba imati na umu da je razvoj individualan.
Kada je potreban pregled ortopeda, fizijatra ili pedijatra?
Iako su ravna stopala često deo normalnog razvoja, postoje simptomi koje ne treba zanemariti: dete se žali na bol u stopalima, kolenima ili nogama; brzo se zamara tokom igre; odbija duže hodanje; često se sapliće; izrazito gazi ka unutra ili ima ukočeno ili bolno stopalo.
Ako primetite neki od ovih znakova, vredi zakazati pregled kod stručnjaka.
Da li su potrebni ulošci i ortopedska obuća?
Savremene preporuke ukazuju na to da ne treba svakom detetu sa ravnim stopalima automatski uvoditi ortopedske uloške ili cipele. Ulošci ili ortopedska obuća mogu imati svoje mesto kod dece koja imaju bolove, izražene tegobe ili određene deformitete, ali odluku o tome treba da donese ortoped ili fizijatar nakon pregleda.
Vežbe i fizička aktivnost kao važan deo razvoja
Stopala se, kao i ostatak tela, razvijaju kroz pokret. Redovna fizička aktivnost doprinosi jačanju mišića koji učestvuju u održavanju svoda stopala.
Podrška zdravom razvoju deteta
Ravna stopala kod dece u većini slučajeva predstavljaju normalnu fazu razvoja i ne zahtevaju lečenje. Ipak, kada su praćena bolom, umaranjem ili otežanim hodom, važno je potražiti savet stručnog lica. Procena može pomoći da se razlikuje ono što je deo zdravog odrastanja od stanja koja zahtevaju dodatnu pažnju – jer kada je reč o razvoju deteta, pravovremeni savet stručnjaka roditeljima donosi sigurnost i mir.
Veljko Čegar, viši fizioterapeut
